Financiering Recreatieve Infrastructuur

De concurrentiepositie van de Veluwe steunt voor een belangrijk deel op wandelen, fietsen en andere buitenactiviteiten. Het toeristische product kan dus niet zonder een goede recreatieve infrastructuur. Die structuur moet daarbij financieel volhoudbaar zijn. De Veluwe heeft nu de kosten in kaart gebracht en werkt tegelijk aan pilots die alternatieve inkomsten kunnen genereren, met betrokkenheid van verschillende belanghebbenden.

Een scheve basis

Het zijn de terreineigenaren die primair voor een aantrekkelijk en toegankelijk landschap zorgen, inclusief het beheer van de recreatieve infrastructuur. Zij geven echter aan hier geen dekkende vergoeding voor te ontvangen, terwijl de vraag naar deze voorzieningen alleen maar is toegenomen. Bovendien profiteren ook anderen van de infrastructuur. In de ogen van de terreineigenaren is de basis daarmee scheef: de lasten en lusten zijn niet goed verdeeld.

Het probleem werd volgens hen de laatste jaren urgenter door de terugtrekkende overheid. Steeds lagere bijdragen betekenden gedwongen keuzes in welk onderhoud de terreineigenaren nog kunnen bekostigen. Deze nieuwe prioriteiten uiten zich in een afbrokkelend product. Uitspraken van deze organisaties zelf, en ondernemers en gemeenten die kwaliteitsverlies constateren, getuigen hiervan.

Een tweede effect is dat de aanleg van nieuwe infrastructuur wordt afgeremd of zelfs tot stilstand komt. Terreineigenaren geven steeds vaker aan dat ze pas mee willen werken aan de vorming van netwerken als er duidelijkheid is over de financiering van het beheer in de toekomst.

Een gezond eindbeeld

Om een oplossing te vinden voor het vraagstuk gaf de VeluweAlliantie opdracht om het traject Financiering recreatieve infrastructuur te starten. Het doel van de inspanningen daarin is een sterke, financieel volhoudbare, recreatieve infrastructuur met betrokkenheid van álle belanghebbenden. Hiermee bedoelen we dat terreineigenaren, overheden en ondernemers, maar ook gebruikers, samen een steentje bijdragen. Daarbij past dat zij die meebetalen (of helpen) in bepaalde mate mogen meebeslissen over de besteding van bedragen.

Het richtpunt is om eind 2021 een gezamenlijke, bindende afspraak te maken over een ‘Veluws model’. Dit is te zien als een collectieve afspraak over een aanpak en te behalen doelen voor de komende jaren (bv. 2021-2023). Van belang is dat dit traject zich richt op een model dat het gat kan ‘managen’ tussen uitgaven en opbrengsten (en de gezamenlijke verantwoordelijkheid daarbij). Zaken als recreatiezonering en onze eigen ambities t.a.v. routenetwerken kunnen het gat in de toekomst namelijk beïnvloeden.

Uitvoeringsprogramma

 

Plan van aanpak

De aanpak is verbeeld in bijgaand schema. Vanuit de bevindingen is de focus gelegd op een aantal kansrijke oplossingsrichtingen. Hieronder bevinden zich opties als vignetten en een parkeerbijdrage op druk bezochte plekken. Deze opties bespreken we met vele belanghebbenden en we zoeken er allerhande feiten over uit in een soort proeflab. Zo proberen we in de loop van het jaar tot ons eigen ‘Veluws model’ te komen om het financiële gat in het beheer te dichten.

De huidige financiële opbouw is beschreven in een ‘huishoudboekje’. De totale jaarlijkse uitgaven aan de recreatieve infrastructuur op de Veluwe zijn volgens de uitkomsten hiervan ca. 17 miljoen per jaar inclusief de inzet van vrijwilligers.  Het geschatte financiële gat met de inkomsten bleek daarbij ca. 2-4mln euro te zijn. De opdracht is nu een model samen te stellen dat een duurzame (meerjarige) oplossing biedt voor dit verschil.

Download de conclusies van het Veluwe Huishoudboekje Deel 3 – Samenvatting & Synthese – Definitieve rapportage 01-05-2020 hier.

Werk in uitvoering

Johan Kaspers van Brederode Advies is aangesteld als projectleider om de uitvoering van de pilots en het organiseren van het draagvlak in goede banen te leiden. Het huishoudboekje is tot stand gekomen door de inzet van Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd. Het traject wordt ondersteund door een kleine begeleidingscommissie, plus een brede klankbordgroep met daarin vertegenwoordigers uit de vele belanghebbende partijen.

De begeleidingscommissie bewaakt het proces, maakt keuzes waar het gaat om het behandelen van de inhoud. Zij bestaat uit voorzitter Theo Meeuwissen (Geldersch Landschap & Kasteelen), Stijn Boode (HISWA RECRON), Bas Nijenhuis (provincie Gelderland), Marieke Fokkert (gemeente Ede) en Matthijs Bouwman (VeluweTeam). De commissie vergadert grofweg eens per twee maanden en bereidt de bijeenkomsten van de klankbordgroep voor, die tweemaal per jaar bij elkaar komt.

Meer informatie is te verkrijgen via projectleider Johan Kaspers, 06-13517163 of kaspers@brederodeadvies.nl.

Overzicht eigenaren uit het Huishoudboekje

De Begeleidingscommissie in overleg